Things didn't turn out the way they were supposed to,
but what can you do? You must take life the way it comes
at you and make the best of it.

       Yann Martel from Life of Pi

ความสุข และ ความทุกข์

ข้าพเจ้านั่งขบคิดวิเคราะห์ในหัวข้อ ความสุข และ ความทุกข์ อยู่หลายครั้งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ข้าพเจ้ามีโอกาสได้เรียนรู้จักความสุข และความทุกข์นี้ ทั้งจากการแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้อื่นและที่ได้ประสบพบกับตัวข้าพเจ้าเอง

ความสุข และ ความทุกข์นั้น เป็นภาวะทางอารมณ์อย่างหนึ่ง ซึ่งมักจะเป็นผลจากแรงผลักดันภายนอก ผ่านกระบวนการภายใน ไม่อาจจับต้องได้ แต่สามารถรู้สึกได้ ยิ่งมีมากก็ยิ่งรู้สึกได้ง่ายขึ้น บางครั้งเราต้องใช้ความพยายามเพ่งพินิจเพื่อจะเข้าถึงสภาวะอารมณ์ของตัวเองในคราวนั้น แต่เมื่อรู้สึกแล้ว ก็ยากจะสลัดความรู้สึกนั้นทิ้งไปได้โดยง่าย ส่วนใหญ่เมื่อรู้สึกแล้วจะไม่สามารถหยุดความรู้สึกนั้นได้ทันทีโดยตัวของเราเองด้วยซ้ำ

ความสุข และ ความทุกข์นั้น หากเราลองพินิจดีๆ จะเห็นว่าทั้ง ความสุข และ ความทุกข์นั้น เสมือนเป็นสองด้านความรู้สึกของกระดาษชีวิตแผ่นเดียวกัน ท่านจะเห็นด้านหนึ่งได้ ก็จะต้องเสียความสามารถในการมองอีกด้าน การเปลี่ยนแปลงของอารมณ์จากสุขเป็นทุกข์ ก็อาจเกิดขึ้นได้ทันทีเช่นเดียวกับการพลิกกระดาษ

ความสุข และ ทุกข์ เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ มันเป็นการง่ายที่เราจะอยู่ร่วมกับความสุข แต่มักจะต้องอดทนอย่างยากลำบากกับความทุกข์ต่างๆนาๆที่แวะเวียนมาหาเราอย่างไม่ตั้งใจ และแน่นอน อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ตราบเท่าที่เรายังมีชีวิต ความสุข และ ความทุกข์ก็จะโผล่มาสวัสดีทักทายกับเราอยู่สม่ำเสมอ

ความสุขนั้น เป็นสายลมอบอุ่น พัดมาหาเราเมื่อไหร่ รอยยิ้มก็จะปะพรมบนใบหน้า ส่วนความทุกข์นั้น พัดมาทีไร คิ้วก็ขมวดผูกโบว์ ปวดหัว นอนไม่หลับกันทั้งคืน

ในช่วงเวลาของความสุข เรามักจะหลุ่มหลงกับความรู้สึกอบอุ่นนั้น พยายามจะฉกฉวยและยึดติดกับโอกาสแห่งความสุขนั้นไว้ โดยมองข้ามไปว่า สุข และ ทุกข์ นั้นเป็นของไม่แน่นอน และเป็นเพียงสภาวะชั่วครั้งคราว ผู้คนมากมายรุ่นแล้วรุ่นเล่า ต้องเสียเวลาชั่วชีวิตวิ่งไล่ตามเติมเต็มกิเลสตัณหาฉาบฉวยในใจตน เพราะความลุ่มหลงในความสุขจากการได้ครอบครอง น่าเสียดายยิ่งนัก

ความทุกข์นั้น ถึงจะอยู่ร่วมด้วยลำบาก เป็นยาขม เป็นครูโหดผู้แสนเฮี๊ยบ แต่ความทุกข์นั้นนี่แหละ ที่ให้อะไรกับเรามากมาย สอนให้เรารู้จักอดทน ให้เข้าใจชีวิต ให้รู้ความเป็นเช่นนั้น และ ธรรมชาติของสิ่งต่างๆ ความทุกข์นั้นสร้างนักคิด สอนผู้ใหญ่มามากมายนับไม่ถ้วน และอย่างที่เราพูดกัน ความทุกข์ทำให้เวลาแห่งความสุขมีคุณค่า

ข้าพเจ้าไม่มีบทสรุปใดๆในเรื่องของความสุข และ ความทุกข์ กระดาษชีวิตต้องมีสองด้านเสมอ การตะเกียกตะกายครอบครองความสุขแต่เพียงอย่างเดียวไม่อาจพาเราเข้าใกล้ชีวิตขึ้นได้ แต่ชีวิตที่มีแต่ความทุกข์เพียงอย่างเดียว ก็คงจะรุนแรงเกินกว่าที่จิตใจอันเปราะบางของมนุษย์เราจะทานทนได้

ความสุข และ ความทุกข์นั้น เป็นของมันเช่นนั้นเอง และนี่แหละ คือชีวิต

All religions are true.

The most dangerous animal in the zoo is... human.

[...]

Life will defend itself no matter how small it is.

       Yann Martel from Life of Pi

I don't stop when I'm tired,
I only stop when I'm done.
               -Nike Ad

       

The last one is another side of the first one.

If you are the last one of some- er thing,
you stand a big chance to start a new great thing.

ทำบุญ

การทำดีนั้น มิควรทำเพื่อหวังประโยชน์ตอบแทนแก่ตัวเองเป็นที่ตั้ง
ควรทำบุญเผื่อแผ่แบ่งปันเพราะนั่นเป็นสิ่งที่ดี เป็นสิ่งที่ควรทำ
มิใช่เพราะหวังบุญตอบแทน

แต่หากจะหวังสิ่งใดจากการทำบุญเพื่อตัวเอง
ก็ขอให้หวังเพียงสามประการ คือ
๑) เพื่อได้ละซึ่งกิเลส
๒) การได้สังเวชในความไม่เที่ยงของสังขาร
และ ๓) ความสงบแห่งจิตใจบริสุทธิ์

จุดสุดท้ายของสิ่งหนึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของอีกสิ่งหนึ่งเสมอ

Nothing is real if you don't believe in who you are!
        Rocky III

Going in one more round when you don't think you can
- that's what makes all the difference in your life.
        Rocky IV.